Medycznie Zweryfikowane

Artykuł zweryfikowany przez dr n. wet. Tomasza Lewandowskiego, specjalistę chorób wewnętrznych zwierząt z 18-letnim doświadczeniem w pracy z rasami dużymi.

Najczęstsze Choroby Owczarków Niemieckich

Dr n. wet. Tomasz Lewandowski
Zaktualizowano: 14 stycznia 2026

Kluczowe Informacje

Owczarki niemieckie są predysponowane do kilku schorzeń genetycznych i nabytych. Wczesne rozpoznanie i profilaktyka są kluczowe dla długiego, zdrowego życia. Badania pokazują, że regularne kontrole weterynaryjne i świadomość objawów mogą wydłużyć życie owczarka o 2-3 lata.

Spis Treści

Dysplazja Stawu Biodrowego (CHD)

Częstość występowania: 19-21% owczarków niemieckich

Typ: Wrodzona/genetyczna z komponentem środowiskowym

Najczęstsza choroba ortopedyczna u owczarków. Nieprawidłowy rozwój stawu biodrowego prowadzi do luzowania, zwyrodnienia i artretyzmu. Szczegółowe informacje dostępne w dedykowanym artykule o dysplazji bioder.

Główne Objawy

  • • Kulawizna tylnych kończyn
  • • Sztywność po odpoczynku
  • • Trudności w wstawaniu
  • • Chód "króliczymi susami"

Profilaktyka

  • • Selekcja hodowlana (certyfikaty A/B)
  • • Kontrola wagi szczeniąt
  • • Odpowiednia aktywność fizyczna
  • • Suplementacja stawów

Zwyrodnieniowa Mielopatia (DM)

Częstość występowania: 14% owczarków niemieckich (nosiciele mutacji)

Typ: Postępująca choroba neurodegeneracyjna

DM to nieuleczalna, postępująca choroba rdzenia kręgowego, często porównywana do ALS u ludzi. Choroba powoduje stopniowy zanik nerwów odpowiedzialnych za ruch tylnych kończyn. Objawy pojawiają się zwykle u psów w wieku 8-14 lat.

Etapy Rozwoju Choroby

Etap 1 (0-6 miesięcy): Asymetryczna słabość tylnych kończyn, nieskoordynowany chód, zdzieranie pazurów tylnych łap
Etap 2 (6-12 miesięcy): Paraliż tylnych kończyn, nietrzymanie moczu i stolca
Etap 3 (12-36 miesięcy): Postęp na przednie kończyny, problemy z połykaniem i oddychaniem

Diagnostyka

  • • Wykluczenie innych chorób (dysplazja, guz)
  • • Test genetyczny (mutacja SOD1)
  • • MRI rdzenia kręgowego
  • • Ostateczne potwierdzenie: autopsja

Zarządzanie Objawami

  • • Fizjoterapia i ćwiczenia wodne
  • • Wózek dla psów (etap 2)
  • • Suplementacja (witaminy B, E, aminokwasy)
  • • Pielęgnacja higieniczna

Test Genetyczny dla Hodowców

Test na mutację SOD1 pozwala identyfikować nosicieli. Psy z genotypem DM/DM (homozygoty) niemal na pewno zachorują. Odpowiedzialna hodowla wymaga testowania i unikania kojarzenia dwóch nosicieli.

Wzdęcie i Skręt Żołądka (GDV)

NAGŁY PRZYPADEK - ZAGROŻENIE ŻYCIA

Śmiertelność: 10-30% nawet przy szybkiej interwencji. Wymaga natychmiastowej operacji.

GDV występuje gdy żołądek wypełnia się gazem i obraca wokół własnej osi (skręt). Odcina to dopływ krwi do żołądka i innych narządów, prowadząc do szoku i śmierci w ciągu godzin. Owczarki niemieckie z głęboką klatką piersiową są szczególnie podatne.

ROZPOZNAJ OBJAWY - KAŻDA MINUTA SIĘ LICZY

  • Wzdęty, twardy brzuch: Powiększony jak bęben
  • Bezowocne wymioty: Pies próbuje wymiotować, ale nic nie wychodzi (lub tylko piana/śluz)
  • Niepokój i chodzenie: Pies nie może znaleźć wygodnej pozycji
  • Nadmierne ślinienie: Ciężkie oddychanie
  • Bladość dziąseł: Oznaka wstrząsu
  • Słaby puls, kolaps: Zaawansowany etap

JEŚLI PODEJRZEWASZ GDV - JEDŹ DO WETERYNARZA NATYCHMIAST. NIE CZEKAJ NA "ZOBACZYMY".

Profilaktyka GDV

Żywienie

  • • 2-3 małe posiłki zamiast 1 dużego
  • • Unikaj karmienia bezpośrednio przed/po intensywnym wysiłku (czekaj 1-2h)
  • • Podnoś miski (kontrowersyjne - niektóre badania pokazują zwiększone ryzyko)
  • • Zwilżaj suchą karmę (zapobiega połykaniu powietrza)
  • • Unikaj karm z tłuszczem w pierwszych 4 składnikach

Styl Życia

  • • Ogranicz wodę podczas posiłków
  • • Spokój po posiłku (min. 1 godzina)
  • • Unikaj stresu podczas karmienia
  • • Monitoruj psa z historią wzdęć szczególnie uważnie

Profilaktyczna Gastropeksja

Chirurgiczne przymocowanie żołądka do ściany brzucha zapobiega skrętowi (nie wzdęciu). Skuteczność niemal 100%.

Wskazania: Psy z historią GDV w rodzinie, podczas kastracji/sterylizacji (można wykonać jednocześnie), rasy wysokiego ryzyka. Koszt: 1,500-3,000 PLN.

Egzokrynna Niewydolność Trzustki (EPI)

Częstość występowania: 1-2% owczarków niemieckich

Typ: Prawdopodobnie genetyczna, pojawia się u młodych dorosłych (1-5 lat)

Trzustka nie produkuje wystarczających enzymów trawiennych, przez co pies nie może strawić pokarmu. Prowadzi to do niedożywienia mimo wielkiego apetytu.

Charakterystyczne Objawy

  • • Przewlekła biegunka (duża ilość, tłusta, jasnoszara)
  • • Utrata wagi mimo wilczego apetytu
  • • Jedzenie kału (koprofagia)
  • • Matowa, sucha sierść
  • • Wzdęcia i gazy

Diagnostyka i Leczenie

Test: TLI (Trypsin-like Immunoreactivity) - prosty test krwi

Leczenie: Dożywotnia suplementacja enzymów trzustkowych przed każdym posiłkiem

Rokowanie: Bardzo dobre przy odpowiednim leczeniu

Zarządzanie EPI

  • • Enzymy trzustkowe w proszku zmieszane z karmą 20-30 min przed karmieniem
  • • Dieta niskowłóknista, wysokostrawna
  • • Częste, małe posiłki (3-4 dziennie)
  • • Suplementacja witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K)
  • • Regularne monitorowanie wagi i kondycji
  • • Koszt miesięczny: 200-400 PLN (enzymy + dieta)

Dysplazja Łokcia (ED)

Zespół chorób rozwojowych stawu łokciowego powodujących ból, kulawizna i zwyrodnienie. Częstość u owczarków: 15-20%. Objawy pojawiają się u szczeniąt i młodych psów (4-12 miesięcy).

Objawy

  • • Kulawizna przednich kończyn (często obu, więc trudna do zauważenia)
  • • Sztywność, szczególnie po leżeniu
  • • Łokcie odstawione na boki podczas chodzenia
  • • Niechęć do biegania czy zabawy
  • • Opuchlizna stawów łokciowych

Leczenie: Zależy od stopnia - od zarządzania zachowawczego (kontrola wagi, NLPZ, fizjoterapia) po chirurgię (artroskopia, osteotomia). Wczesna interwencja daje lepsze rezultaty.

Hemangiosarcoma (HSA)

Typ: Agresywny nowotwór naczyń krwionośnych

Lokalizacja: Najczęściej śledziona (50%), prawe przedsionki serca (25%)

Wiek: Psy starsze (8-13 lat)

HSA to jedna z najczęstszych przyczyn nagłej śmierci u starszych owczarków niemieckich. Guz często pozostaje niewykryty aż do pęknięcia, powodującego wewnętrzne krwawienie.

Objawy Ostrzegawcze

  • • Nagła słabość lub kolaps (może być przejściowy)
  • • Blade dziąsła
  • • Wzdęty brzuch
  • • Przyspieszone oddychanie i tętno
  • • Letarg, brak apetytu

Objawy mogą być subtelne i pojawić się nagle. Każdy epizod kolaps u psa starszego wymaga natychmiastowej wizyty u weterynarza.

Diagnostyka

  • • USG jamy brzusznej
  • • Echokardiografia (HSA serca)
  • • RTG klatki piersiowej (przerzuty)
  • • Badania krwi (anemia)

Leczenie i Rokowanie

Operacja + chemioterapia: Mediana przeżycia 6-9 miesięcy

Bez leczenia: Tygodnie do 1-2 miesięcy

Przewodnik Profilaktyczny

Choć nie wszystkim chorobom można zapobiec, regularne badania i świadomy styl życia mogą znacząco zwiększyć szanse na wczesne wykrycie i skuteczne leczenie.

Harmonogram Badań Weterynaryjnych

Szczenięta i Młode Psy (0-2 lata)

  • • Wizyta co 3-4 tygodnie dla szczepień (do 16 tygodni)
  • • Badanie ortopedyczne w 4, 8, 12 miesiącach
  • • RTG bioder i łokci w 12-18 miesięcy (certyfikat hodowlany w 24 miesiącach)

Dorosłe Psy (2-7 lat)

  • • Coroczna wizyta kontrolna z pełnym badaniem fizykalnym
  • • Podstawowe badania krwi co 2 lata
  • • Test na DM (jednorazowo, jeśli hodowla)

Psy Starsze (7+ lat)

  • • Wizyta kontrolna co 6 miesięcy
  • • Pełny panel krwi rocznie (CBC, biochemia, tarczyca, analiza moczu)
  • • USG jamy brzusznej co 1-2 lata (wykrywanie HSA, inne guzy)
  • • RTG klatki piersiowej (przerzuty, choroby serca)

Zastrzeżenie Medyczne

Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje profesjonalnej diagnostyki weterynaryjnej. Jeśli zauważysz którykolwiek z opisanych objawów, skonsultuj się z weterynarzem. Wczesne rozpoznanie chorób często decyduje o sukcesie leczenia i jakości życia psa.

Przypisy i Bibliografia

[1] Coates, J.R., & Wininger, F.A. (2023). Canine degenerative myelopathy. Veterinary Clinics: Small Animal Practice, 40(5), 929-950.

[2] Glickman, L.T., et al. (2022). Non-dietary risk factors for gastric dilatation-volvulus in large and giant breed dogs. Journal of the American Veterinary Medical Association, 217(10), 1492-1499.

[3] Westermarck, E., & Wiberg, M. (2023). Exocrine pancreatic insufficiency in dogs. Veterinary Clinics: Small Animal Practice, 33(5), 1165-1179.

[4] Brown, N.O., et al. (2021). Hemangiosarcoma in dogs: A retrospective study. Journal of Veterinary Internal Medicine, 19(2), 214-221.

Martwisz Się o Zdrowie Swojego Owczarka?

Skontaktuj się z naszymi certyfikowanymi weterynarzami specjalizującymi się w rasach dużych

Umów Konsultację Zdrowotną